Akèy / Konesans Plis / AYITI/ KONESANS : KISA POUVWA LEJISLATIF LA YE ?

AYITI/ KONESANS : KISA POUVWA LEJISLATIF LA YE ?

Nan pey Ayiti, pouvwa lejislatif reprezante ak de (2) branch kise: Sena repiblik la ak Chanm Depite. Senatè ak Depite yo eli nan eleksyon, Senatè yo eli pou sis (6) lane ak Depite yo eli pou kat (4) lane, selon atik 92 ak 95 kontitisyon 1987 la.

*Ki fonksyon pouvwa Lejislatif la?*

Selon liv « Manuel de Droit Administratif Haïtien », Enex Jean- Charles, pouvwa Lejislatif la gen fonksyon sa yo:

*- Fonksyon reprezante*: Senatè yo reprezante Depatman yo epi Depite yo reprezante Komin yo.

*- Fonksyon deliberasyon*: manm kò Lejislatif la gen pou vote, lwa yo ki nan avantaj popilasyon an. Yo gen pou ratifye tout gwo angajman Leta ap pran ak Leta parèy li tankou: konvansyon, akò ak trete entènasyonal yo ke chèf Leta dakò sou yo.

*- Fonksyon seleksyon*: Sena kapab pwopoze ak prezidan repiblik la, lis jij pou nome. Li dwe eli manm Lakou dè kont ak kontansye administratif (CSCCA), nan asanble nasyonal ki reyini Senatè yo ak Depite yo ap chwazi nèf (9) manm konsèy elektoral pou toutan yo (KEP).

*-Fonksyon kontwòl* : Pouvwa Lejislatif la, gen fonksyon sa kote li dwe kontwole tout aksyon manm pouvwa Egzekitif la ap fè.

*Kijan yon moun ka vin eli pou senatè?*

Selon konstitisyon 1987 la, nan atik 96 la, fè konnen pou yon moun vin senatè ou dwe ranpli kondisyon sa yo: Fòk ou se ayisyen natif natal, pat janm chanje ak nasyolite, fòk ou gen laj trant (30) lane pou pi piti, fòk ou kapab jwi dwa sivil ak politik ou epiw pat dwe janm kondane, nan depatman w vle reprezante a ou dwe rete ladanl depi twa (3) lane, fòk ou gen byen nan depatman tankou kay, ou byen ou gen yon biznis oswa wap travay la, epi siw te deja okipe pòs nan Leta.

*Kijan yon moun ka vin eli pou Depite ?*

Nan atik 91 la, ajoute de (2) lòt kondisyon sèlman mete sou atik 96 la kise : fòk ou gen pou pi piti laj ven senk (25) lane, ou dwe gen pou piti de(2) lane ap viv nan komin ou vle reprezante a avan eleksyon an.

Dieuva Occidor, Jounalis/Jiris.

Apwopo Dieuva Occidor

Ou ka gade tou

LEMOND/ISTWA: PLIZYÈ CHÈF LETA AK SELEBRITE RESEVWA GWO PATASWÈL DEJA NAN MOND LAN .

Prezidan Fransè a, Emanuel Macron, pa premye chèf Leta nan mond lan ki resevwa pataswèl …